Sosyal Medyada Anlam

  • Facebook App Icon
  • Twitter App Icon
  • LinkedIn Social Icon

Adres

Bağdat Caddesi Gazi Muhtar Paşa Sokak Nural Apt. A Blok No: 52/3 Feneryolu - Kadıköy / İstanbul

 

Tel: 

GSM: 

Fax: 

Email: 

0216 348 49 19

0537 241 05 22

0216 348 14 73

anlam@anlam.com.tr

Harita

Çocuklarda Otorite Kurmak

Çocuk yetiştirirken anne ve babaların en zorlandıkları alanlardan birisi uygun bir şekilde otorite kurma ve bunu devam ettirmedir. Nasıl kural koyulacak? Ne derece sertleşilecek? Ceza mı verilecek yoksa ödüllendirme ile mi istekler yaptırılacak? Bu sorular anne ve babaların kafalarını sık sık meşgul eder.  Habuki çocuğu yetiştirirken en önemli nokta, verilecek kurallar konusunda net ve tutarlı olmaktır. Anne ve baba beklentiler konusunda kendi aralarında anlaşmalı ve çocuğa karşı koalisyon oluşturmalıdır.

 

Çocuklara Kaç Yaşından İtibaren Kural Koyulabilir? Yaş Büyüdükçe Nasıl Bir Tutum İzlenmelidir?

Bebeklik dönemi, en küçük aylardan itibaren hem dünyayı algılama hem de aileyi tanımayla başlar. Bebeğin yaptığı davranışlara aldığı tepkiler onun neden sonuç ilişkisi kurmasını sağlar. Örneğin, her prize yaklaştığında “hayır” ile uyarılan bebek zamanla oraya yönelmeyi bırakır. Bu sebeple, yapması istenilen hareketler sergilediğinde gülümsemek, olumlu sözlerle desteklemek veya beden hareketleriyle onaylandığını hissettirmek onun bu davranışlara devam etmesini sağlayacaktır. Tam tersi bir durumda da, tutarlı bir şekilde “hayır yapmıyorsun” denmelidir. Buradaki ses tonu ne bağırarak ne de yalvaran şekilde olmamalı, sakin ama net olmalıdır. Neden yapmaması gerektiği çocuğun yaşına uygun kısa ve öz cümlelerle açıklanırsa anlamlı bir bütün oluşturulmuş olunur.

 

Çocuk büyüdükçe aile içindeki kurallar zamanla daha geniş alanlara yayılabilir. Yatma-kalkma saatleri, birlikte masada yemek yemek, yemek yerken televizyonu kapatmak, kirlileri sepete atmak, ödevleri ertelemeden yapmak gibi çeşitli beklentiler içine girilebilir. Bunlar yapılırken ebeveynlerin çocuğa model olması oldukça önemlidir. Yine istenilen davranışlar sergilendiğinde abartıya kaçmadan sözel olarak ödüllendirmek pekiştirici olacaktır. Bunun yanı sıra, istenilen davranışları devam ettirme adına çocuğun yapmayı istediği aktiviteler de ödül olarak konulup desteklenebilir. Mesela, ödevlerini zamanında bitiren bir çocuğa 20 dakika ekstra bilgisayar oynama zamanı verilebilir.

 

Aksi durumlarda da sakin kalarak davranışlarının sonuçlarının yaşatılması çocuğun öğrenmesi açısından faydalı olacaktır. Yapması gereken şeyler aksadığında neler olabileceği çocuğa anlatılıp yine de devam etmesi durumunda da önceden söylenen duruma maruz bırakılabilir. Örneğin, ödevlerini yatma saatinde hatırlamayı alışkanlık haline getirmiş bir çocuğa aile daha önce defalarca uyarıda bulunmuş ama sonuç alınamamışsa, ödevini yaptırmadan okula göndermek ve öğretmeni ile kendisinin muhatap olmasını sağlamak sonraki süreçler için yararlı olabilir.

 

Ergenlik Döneminde Otorite Nasıl Kurulmalıdır?

Bebeklikten itibaren çocuğumuzla kurduğumuz ilişki biçimi ergenlik dönemi için bir yatırım olarak görülmelidir. Bu dönemde her ne kadar büyüdüklerini ve kendi kararlarını alabildiklerini savunsalar da aile tarafından bazı sınırlar konulmasına ihtiyaç duyarlar. Fakat, izinler veya sınırlamalar anne ve babanın onun yaşındayken sahip olduğu haklar veya çevredeki akranları baz alınmasından ziyade içinde bulunduğu yaş, onun gelişim düzeyi ve aile yapınız önemlidir. Çocuğa küçüklükten itibaren dengeli bir otorite kurmak, bu yıllarda genişletilen sınırları kontrol etmede yardımcı olur. Eğer, onu disipline etme biçimimiz bağırma, aşağılama, gereksiz ve uzun cezalar verme şeklinde ise bireyselleşmenin başladığı bu dönemde artık ilişki zedelenmiş ve yöntemler yetersiz kalmış olacaktır. Ya da tam tersi büyürken sınırlar konusunda net olamadıysak, bir çok noktada gereğinden fazla tavizler vermişsek kendini yaşından büyük görüp her şeye kendisinin karar verebileceğini düşünüp otoriteyi tanımayacaktır. Bu durumların yaşanmaması için her şeye hayır demeyen, ama hayır dediklerimizin arkasında durarak bir otorite biçimi benimsememiz faydalı olacaktır.

 

Uzman klinik psikolog Merve Soysal Başa

Please reload