Ara
  • Uzman Klinik Psikolog Hacerhan Sarsmaz

Zayıf Olmak Arzusu, Bazen Tehlikeli Sonuçlar Doğurabilir

Yeme bozukluklarının önemi daha çok son dönemlerde anlaşılmıştır. Özellikle, 20. yüzyılda, endüstriyelleşmiş Batı toplumlarında, ‘çekicilik’ ince olmakla bağlantılandırılmıştır. Bu tip bir bağlantı yeme bozukluklarının artmasında büyük rol oynamıştır. Artık güzel ve çekici olmanın, ince olmakla bağdaştırıldığı bu durumda, kadınlar vücut imajlarına ve şekillerine odaklanmaya başlamışlardır. Kültürün kadınlara empoze ettiği ideal bir vücut imajı oluşmuştur ve kadınlar da bu yeni imajla tanışıp içselleştirmeye başlamışlardır. Bu ideal vücut imajı gerçekçi ve sağlıklı ölçütler içermemekte; normal kilo standartlarının altında ve sağlıksızdır. Kadınlar bu ideal vücut ölçülerine sahip olmak için, kendilerine yemekten mahrum etmeye başlamışlardır. Diyet ve yemekten mahrum kalmanın sonucunda, yeme bozuklukları ve güzellik uğruna ölümler daha sık görülmeye başlanmıştır.

Günümüzde yeme bozuklukları temelde üç grup altında incelenebilir. Bunlar, Anorexia nervosa (AN) –yememe; yeme bağımlılığı (YB) –aşırı yemek yemek ve bunları çıkarmamak; Bulimia nervosa (BN) –tıkanırcasına yemek yeme ve sonrasında bunları çıkarma girişiminde bulunmak olarak sınıflandırılabilir. Bu yazımızda BN detaylı olarak irdelenecektir.

Bulimia nervosanın (BN) yanında depresyon, obsesif-kompulsif bozukluklar, madde bağımlılığı, kişinin kendini yaralaması gibi psikolojik bozukluklarla da birlikte gözükebilir. Kişi, genellikle, tatlı, kalorisi yüksek, hazır besinleri kısa sürede tüketme eğilimindedir.

Bulimia nevroza rahatsızlığı olan kişiler yemeklerini genellikle gizlice yer ve çiğnemeden yutarlar. Bu da çeşitli mide rahatsızlıklarını beraberinde getirir. Yemek bitirildikten sonra kişi suçluluk duygusuna kapılır ve aldığı fazla kalorilerden kurtulma eğilimine girer. Alınan besinlerin sınırlandırılması ve kilo alımının önlenmesi amacıyla kişi şu yollara başvurur: Aç kalma; kusma; aşırı egzersiz; laksatif, kusturucu, diüretik ya da diğer ilaçların kullanımı .

Genel olarak, bulimia rahatsızlığı olan kişiler vücut yapıları ve kilolarıyla ilgili ciddi endişeler taşır. Kusma nedeniyle, özellikle üst diş minelerinde aside bağlı erozyonlar ve diş çürümeleri görülür. Tekrarlanan kusmalar sindirim için gerekli mide asidinin azalmasına neden olur. Kişi, aynı anda laksatifler de kullanıyorsa vücut kimyasında oluşan değişiklikler tehlikeli boyutlara varabilir. Kullanılan laksatifler zamanla bağlılık yapabilir. Nadir olmakla birlikte, mide yırtılmasına bağlı ölümler yaşanabilir. Yine kusmaya bağlı olarak reflü problemleri, özafagusta yangı ve yırtılmalar oluşabilir; gastrit ve pankreatit gibi bozukluklar gelişebilir. Kusmak için parmaklar sürekli boğaza sokulduğundan, ellerin arka kısımlarında yara izleri görülür. Bazı kişilerde kulak altı tükürük bezleri şişer. Bazılarında da adet düzensizlikleri, menstruasyonun tamamen durması ve cinsel isteksizlik göze çarpabilir. Hastalığın, ovaryum kistlerine de yol açtığı düşünülmektedir. Kişiler, boğazın şişmesi ve mide rahatsızlıkları yüzünden genellikle depresif bir haldedir .

Bulimia rahatsızlığı olan kişiler sürekli atıştırarak ve yediklerini çıkararak vücutlarına zarar verebilir. Elektrolit dengesizliği ve dehidrasyona bağlı olarak kardiak komplikasyonlar (aritmi ve kalp durması) görülebilir. Bu, ölümlere dahi neden olabilir. Bazı durumlarda atıştırmaya bağlı olarak mide yırtılmalarına; yenilenlerin çıkarılmasına bağlı olarak da potasyum gibi önemli minerallerin kaybı nedeniyle kalp durmalarına rastlanabilir. Tüm diğer yeme bozukluklarında olduğu gibi, kişi depresif ve umutsuz olduğundan, intihar ve kendine zarar verme eğilimindedir. Bu bulgulara rağmen, semptomları çok iyi gizlediklerinden Bulimia nervosa’nın erken dönemde fark edilmesi zordur .

Bulimik kişilerde davranışlar farklılık gösterebilir. Bazı kişilerde sorun birkaç ayda bir tekrarlanırken; sorunun daha da ciddi olduğu durumlarda bu sıklık aynı gün içerisinde birkaç keze ulaşabilir. Bazı kişiler yemekten hemen sonra kusabilir. Bazıları, toplum içerisinde normal yemek yeme davranışları sergilerken; yalnız başına olduklarında bulimik davranışlarda bulunabilirler. Yine, bazıları bu sorunu ciddiye almazken; bazıları, içinde bulundukları durum nedeniyle korku ve nefret içinde olabilmektedir.

Dünya Sağlık Örgütü, Bulimia Nervosa’nın teşhis kriterlerini şu şekilde belirlemiştir:

  • Zihnin devamlı yemek yemeyle meşgul olması ve dayanılmaz şekilde yemek yemenin arzulanması.

  • Büyük miktarda yemeğin kısa sürelerde tüketildiği tıkanırcasına yeme episodları.

  • Aşırı egzersiz, yemek sonrasında kişinin kendini kusturması, belirli sürelerde aç kalmak, yenilenlerin çıkarılması amacıyla laksatif ve diüretik gibi ilaçların kullanılması.

  • Obesite korkusu (bu, anorektik hastalarda da görülmekte olup; iki hastalığın semptomları birbiriyle karıştırılabilmektedir).

BN kadınlarda erkeklerden 10 kat daha fazla görülür. Hastalık genellikle 13-20 yaş arasında semptomatik hale gelir ve kronik, bazen de episodik bir karakter gösterir.

BN için çeşitli terapi ve ilaç tedavileri uygulanmaktadır. Bu tedaviler uzun soluklu ve diğer aile bireylerini de içine alacak bir sistemde ilerleyebilir. Ancak tedaviye düzenli devam edildiğinde başarılı sonuçlar alınmaktadır.

Son olarak, yukarıda bahsedilen belirtileri yaşıyor veya yakınlarınız yaşıyorsa mutlaka bir uzmana başvurmalısınız.

Uzman Klinik Psikolog Hacerhan Sarsmaz

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

Panik Bozukluk Nedir?

Panik Rahatsızlığı, her 75 kişiden birinde görülen ciddi bir rahatsızlıktır. Panik atak, bir tür anksiyete (kaygı, korku, endişe karışımı bir duygu durumu) bozukluğudur.Kendiliğinden ve beklenmedik bi

Obsesif-Kompülsif Bozukluk (OKB)

Obsesyon (takıntı), kişinin zihninden uzaklaştıramadığı kontrolü dışında tekrarlayan ısrarcı düşünce ve uyaranlardır. Kişide sorumluluk ve anksiyete (kaygı) oluşturan bu düşünceler başkalarına anlamsı

Yutma İçin Kullanılan Elektroterapi

Elektro terapi nedir? Orofarengeal yutma bozukluklarının tedavisi amacıyla geliştirilen, deri üstünden düşük elektrik akımı vererek özellikle farengeal(yutak), larengeal(gırtlak) ve suprahyoid (hyoid

Sosyal Medyada Anlam

  • Facebook App Icon
  • Twitter App Icon
  • LinkedIn Social Icon

Adres

Bağdat Caddesi Gazi Muhtar Paşa Sokak Nural Apt. A Blok No: 52/3 Feneryolu - Kadıköy / İstanbul

 

Tel: 

GSM: 

Fax: 

Email: 

0216 348 49 19

0537 241 05 22

0216 348 14 73

anlam@anlam.com.tr

Harita